“Phía trước là đích! Liên tục tiến lên” - Lời nhắn nhủ của người cha dành cho những đứa con của mình!

Trước thềm năm học mới, hãy cùng trò chuyện với thầy giáo hiệu trưởng trường THPT Lê Lợi để thấu hiểu hơn những tình cảm của thầy dành cho các thế hệ học sinh cũng như những lời nhắn nhủ sâu sắc của thầy tới các bạn học sinh trường THPT Lê Lợi nói chung và học sinh toàn quốc nói riêng!

Qua ba năm học đầu tiên cũng như ‘mẻ thép đầu tiên ra lò”, Thầy có đánh giá thế nào về chất lượng giáo dục của trường ta hiện nay? Trường ta đã đạt được thành tựu gì và những điều gì cần khắc phục?
     Chất lượng giáo dục hiện nay của nhà trường kể từ ngày thành lập cho đến bây giờ và mãi về sau vẫn là theo đuổi triết lý giáo dục: "Công dân toàn cầu là sản phẩm của chúng tôi". Với mục đích là xây dựng “Trường THPT công lập chất lượng cao”, điều mà nhà trường mong đợi đó là học sinh khi ra trường có thể hội nhập được với quốc tế. Chính vì vậy, nhà trường muốn cải tiến việc dạy và học ngoại ngữ sao cho hiệu quả nhất. Để làm được điều này cần phải xuất phát từ hai phía: đó là sự cố gắng của đội ngũ giáo viên và cả những nỗ lực của học sinh. Trong đó, đội ngũ giáo viên cần suy nghĩ, tìm tòi, sáng tạo, vận dụng linh hoạt các phương pháp của các nước tiên tiến trong khu vực và quốc tế để tiến hành các tiết dạy, hoạt động bổ ích sao cho có hiệu quả nhất đối với học sinh. Còn về phía học sinh, cần xác định rõ hơn bao giờ hết, trong thời buổi toàn cầu hóa ngoại ngữ nói chung và tiếng anh nói riêng là một công cụ không thể thiếu để phải nỗ lực hết mình học tập thật tốt. Vì vậy nhà trường đặt ra mục tiêu phấn đấu ở từng năm học, hoặc sau một năm, hai năm hay có thể lâu hơn nữa thì học sinh toàn trường có thể sử dụng tiếng anh thành thạo trong giao tiếp căn bản ở cuộc sống và đó sẽ là công cụ để các em học thêm ở những bậc học tiếp theo, cao hơn.

Thạc sĩ Lê Xuân Trung, hiệu trưởng trường THPT Lê Lợi

    Ngoài ra, nhà trường cũng rất coi trọng việc dạy kỹ năng sống cho học sinh. Các bạn trẻ nói chung và học sinh THPT nói riêng luôn lúng túng trong việc giải quyết những khó khăn, thách thức của mình bởi lý do chủ quan, khách quan và không biết cách cách thể hiện mình trước đám đông để nói lên ước mơ, suy nghĩ, quan điểm, chính kiến của mình là đồng ý hay phản đối. Không những vậy, khả năng làm việc nhóm của người Việt Nam nói chung và thế hệ trẻ Việt Nam nói riêng là vấn đề rất yếu kém... và còn vô vàn những vấn đề khác. Nhưng nếu việc tổ chức dạy kĩ năng sống đạt hiệu quả cao như mong muốn thì điều đó sẽ giúp các em trưởng thành rất nhiều khi ra đời. Các em có thể học lên cấp học cao hơn tại các trường ĐH, trường nghề hoặc ra đời lập nghiệp sau khi tốt nghiệp THPT.

    Vấn đề thứ 3 là tin học: nhà trường tham vọng và mong đợi các em học xong, tốt nghiệp ra trường có kiến thức căn bản, soạn thảo văn bản, xử lí những kiến thức tin học cơ bản và biết khai thác những cái mới về khoa học, tri thức, kiến thức xã hội thông qua mạng internet nhưng phải biết cách chọn lọc.

    Từ những yếu tố trên, so với mục tiêu nhà trường đặt ra thì đến giờ phút này kết quả đạt được còn khá khiêm tốn. Có rất nhiều nguyên nhân: có thể là từ phía các thầy cô, nhưng cơ bản nhất vẫn là học trò. Các em chưa xác định được tầm quan trọng việc học kỹ năng sống, tin học, chưa thực sự quyết tâm muốn thực hiện và cũng chưa trang bị được cho mình những công cụ quan trọng như thế. Tuy nhiên, về các lĩnh vực khác như kết quả thi THPT quốc gia, điểm trúng tuyển đại học cho thấy, trường ta có những bước tiến dài, vượt lên trên khó khăn và đạt được những kết quả trên mong đợi.

     Điển hình là thành tích thi nghiên cứu khoa học kĩ thuật dành cho học sinh Trung học cấp quốc gia năm học 2015-2016, trường ta đã đạt giải nhất và được phỏng vấn tiếng anh tham dự kì thi quốc tế, hay như thành tích thi học sinh giỏi phần nào đã khẳng định được những bước đi đầu tiên của nhà trường. Bên cạnh đó, các hoạt động giáo dục toàn diện như giáo dục lòng nhân ái thông qua các hoạt động từ thiện lên các vùng cao, biên giới đã mang lại tiếng vang nhất định cho nhà trường, để lại dư âm rất tốt cho nhân dân không chỉ trong khu vực thủ đô mà còn ở nhiều tỉnh khác. Đồng thời, cũng thông qua các hoạt động như vậy, khơi dậy được lòng nhân ái, truyền thống “lá lành đùm lá rách” cho các em học sinh, thậm chí có tác động tới cả các thầy cô giáo, cán bộ công nhân viên trong nhà trường.

Thưa thầy, qua kì thi tốt nghiệp THPT vừa qua, em nhận thấy tình trạng học lệch của các bạn học sinh khá rõ ràng. Vậy thầy đánh giá tình trạng trên như thế nào và nhà trường ta đã có những biện pháp như thế nào để giảm thiểu tình trạng này một cách tốt nhất?

    Đây là một câu hỏi lớn đặt ra cho ngành giáo dục nói riêng và xã hội nói chung. Từ nhiều năm qua, đặc biệt là từ sau khi giải phóng, dân tộc ta có mặt tốt là truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo nhưng lại có nhiều hạn chế là chúng ta học theo tư tưởng "ứng thi", học để có bằng cấp, mong cầu kiếm được một công việc tốt, “học để làm quan”. Chính vì lẽ đó, không chỉ học sinh trong trường ta mà hầu hết học sinh trong cả nước vì quá chú tâm vào việc mình học để thi tốt nghiệp, mình học để thi đại học mà chưa có nhận thức, hành động học để trang bị kiến thức phổ thông toàn diện.

    Điều quan trọng nữa là, mục tiêu giáo dục, việc tổ chức thi cử của nước ta còn chưa phù hợp. Với nước ngoài học gì thi nấy, với nước ta là thi gì học nấy. Chính việc tổ chức thi cử của ngành giáo dục đã là một nguyên nhân khiến học sinh nước ta học lệch. Các chương trình sách giáo khoa thường chú trọng vào lý thuyết, không chú trọng đến năng lực thực hành, không chú trọng đến bồi dưỡng phẩm chất người học cho nên dẫn đến tình trạng học sinh chỉ học những môn mình thi sao cho chỉ đỗ vào đại học. Và cũng xuất phát điểm từ việc sách giáo khoa quá ôm đồm về kiến thức hàn lâm, quá nặng nề nên nếu học sinh căng mình để học thì quá vất vả cho các em. Tình trạng này rất phổ biến trong cả nước, chính vì vậy nhà trường đã cố gắng tổ chức các sân chơi, hoạt động ngoại khóa bổ ích, lý thú, thành lập nhiều câu lạc bộ để các em phát huy được tài năng, thông qua đó thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện.

Một trong những thắc mắc của phụ huynh và học sinh là trình độ của các học sinh nhà trường. Vậy Thầy có đánh giá như thế nào về khối 12 năm nay và các em khối 10 mới vào trường?

    Thầy tin rằng học sinh khối 12 năm nay sẽ gặt hái được nhiều thành công hơn khi nhận thức được rõ những thất bại và cả những thành công của khối 12 đi trước. Các em khối 12 năm nay phải tiếp tục không ngừng phấn đấu, rèn luyện, không được chủ quan, liên tục cố gắng tiến lên. Qua quan sát ban đầu ở năm học mới, thầy và các giáo viên trong trường đã phần nào cảm thấy yên lòng về các học sinh khối 12 năm nay, nhưng vẫn phải tiếp tục theo sát, đồng hành với các em, giúp các em.

   Về phía các em học sinh khối 10, thầy hy vọng ở các bạn ấy ở những điều tốt đẹp hơn, bởi các bạn ấy là thế hệ đi sau so với các anh chị các khóa trước, cũng sẽ được hưởng thụ những sự hoàn thiện của nhà trường: về cơ sở vật chất, về trình độ ở thầy cô trong nhà trường. Thầy tin trong thời gian tới, trường ta sẽ gặt hái được nhiều thành công hơn. Ngay cả trong những lúc buồn, bi quan nhất, thầy vẫn luôn dành niềm tin bất tận cho các em học sinh, cho các thầy cô, đồng nghiệp của mình.

Thầy có đồng tình với suy nghĩ rằng vào Đại học mới là con đường duy nhất dẫn các bạn học sinh đến mọi thành công không ạ?

    Quan điểm con đường đại học là con đường suy nhất dẫn đến thành công là quan điểm không đầy đủ và không toàn diện và cho đến thời điểm này nó cũng hoàn toàn không phù hợp. Việc học đại học, hay học cao lên nữa chỉ là một trong số những con đường để con người ta lập nghiệp, đi tới thành công. Đã từ rất lâu, thầy có suy nghĩ là con người ta vào đời, lập nghiệp và thành công bằng rất nhiều con đường khác nhau, thậm chí là ở VN ta có rất nhiều các doanh nhân thành đạt mặc dù là không học hết THPT. Vấn đề này, thầy đã trao đổi rất nhiều với các em ở các buổi chào cờ đầu tuần. Thầy tôn trọng và rất ủng hộ suy nghĩ của những bạn biết chọn lựa điểm mạnh nhất của con người để phát triển, thực hiện ước mơ và những bạn tự tin, suy nghĩ rằng việc học đại học, hay con đường vào đại học là con đường suy nhất để thành công và lập nghiệp.

    Những vấn đề em đặt ra vừa là triết lý giáo dục của nhà trường, vừa là mục tiêu, nhiệm vụ cũng như xứ mệnh mà nhà trường đặt ra trong quá trình xây dựng và trưởng thành của nhà trường. Lẽ ngẫu nhiên, khi thành công điều đó có những tác dụng rất lớn tới các em học sinh, là hành trang kiến thức vào đời khác với các bạn học những trường khác, không thực hiện những triết lý, biện pháp giáo dục nhà trường đề ra.

Hình ảnh thầy giáo Hiệu trưởng Lê Xuân Trung đang phát biểu tại buổi lễ khai giảng năm học 2016 - 2017 tại trường THPT Lê Lợi

Là một người gắn bó với trường từ những năm đầu thành lập, thầy có thể chia sẻ những kỉ niệm đáng nhớ nhất trong suốt những năm tháng làm công tác giảng dạy và quản lý tại ngôi trường thân yêu này được không ạ?

   Câu hỏi nay rất hay. Thực ra thì có rất nhiều kỉ niệm, nhưng kỉ niệm đáng nhớ nhất và cũng là đáng buồn nhất là sự suy thoái, xuống cấp một cách nghiêm trọng về mặt tư tưởng đạo đức, ý thức học tập và rèn luyện của một bộ phận nhỏ các anh chị khối 12 mới ra trường. Có lẽ gần 30 năm gắn bó với ngành giáo dục, 17 năm công tác ở sở GD&ĐT Hà Tây lúc bấy giờ trên cương vị là quản lý, chỉ đạo một số mặt hoạt động của giáo dục phổ thông, 7 năm là hiệu trưởng của điểm nóng giáo dục cả nước là trường THPT Vân Tảo và về trường ta đến bây giờ là 4 năm, thầy chưa bao giờ thấy buồn và áp lực như vậy!

    Thứ nhất là những biểu hiện về đạo đức, về tư tưởng, về nhận thức biến thành những hành động cư xử với thầy cô, với nhà trường ở chừng mực nào đấy là vô lễ, thiếu sự tôn trọng. Đã có lúc thầy phải nhỏ lệ trước những hành vi, phát ngôn, cử chỉ của các anh chị đối với thầy cô trong nhà trường. Và rất tiếc là nhiều gia đình quá thương con, tin con, nên thành thiếu tỉnh táo, nghe theo con mình. Điều đáng nói chính là tình trạng vi phạm kỉ luật và ý thức rèn luyện của một bộ phận các anh chị 12 là rất kém. Có thể nói chưa có một môi trường nào và trong sự nghiệp giáo dục của thầy đã đi qua mà năm học 2015-2016 thầy phải tổ chức họp phụ huynh Khối 12 tới 7 lần để bàn bạc về việc học tập của học sinh. Có những lúc thầy yêu cầu các giáo viên chủ nhiệm phải mời phụ huynh đến để dự giờ học cùng con mình. Thậm chí, thầy nhiều lúc cảm thấy rất bi quan vì các anh, chị là mẻ thép đầu tiên ra lò của nhà trường. Nhưng rất may nhờ sự nỗ lực không ngừng nghỉ, phối hợp chặt chẽ với phụ huynh, động viên các thầy cô trong nhà trường cùng chung sức, chung lòng. Cuối cùng thì sức ì, những hành động, những suy nghĩ lệch lạc ấy cũng đã thay đổi, tạo ra bước đột phá và cho ra đời kết quả 99,1% các em đỗ tốt nghiệp, trên 80% trúng tuyển vào các trường ĐH.

Thầy có thể cho biết hình dung của Thầy sau 10 năm nữa Trường THPT Lê Lợi của chúng ta sẽ như thế nào?

    Trong vòng 10 năm tới, trường ta sẽ tiếp tục đi theo con đường mình đã đi, đang đi và sẽ đi như trường ta đã đề ra và thực hiện. Và thầy tin chắc rằng, lúc ấy diện mạo của trường ta sẽ rất mới, và đi đến cái đích chúng ta đặt ra là giáo dục con người về đức, trí, thể, mĩ. Khi đó, sản phẩm của chúng ta là “Công dân toàn cầu”, trường học của chúng ta “Kỉ cương nhưng thân thiện”, học sinh của chúng ta sẽ rất năng động và có khả năng hội nhập tốt. Nhưng thầy cũng nghĩ, mục tiêu mà chúng ta đặt ra dẫu có đạt được thì chúng ta vẫn phải phấn đấu tiếp, bởi vì dừng lại đồng nghĩa với diệt vong. Muốn tồn tại và phát triển mãi thì con nguời ta phải liên tục vận động, liên tục tiến lên.

Trước thềm năm học mới, trên cương vị là một người lãnh đạo, một người cha, thầy có thể cho chúng em những lời khuyên để chuẩn bị tốt nhất cho năm học mới này?

    Rất ngắn gọn: Không ngừng tiến lên phía trước, hãy vượt qua trở ngại lớn nhất của đời mình là chính mình, hãy nuôi ước mơ, xây dựng kế hoạch thực hiện ước mơ. Đừng bao giờ dừng lại hay quay lưng về phía sau. Phía trước là đích! Liên tục tiến lên.

Xin cảm ơn thầy về cuộc trò chuyện này!

Phỏng vấn: Diệu Hằng - Thùy Linh

Biên tập: Sao Mây